Slimme verlichting is in een paar jaar van gadget naar standaard gegaan. Lampen die via een app dimmen, een scène voor de avond, verlichting die vanzelf aangaat bij zonsondergang. In nieuwbouw is dat eenvoudig in te richten. In een bestaand huis loopt het vaker vast op de installatie achter de schakelaar.
Slimme lampen of slimme schakelaars
Er zijn grofweg twee routes. Slimme lampen bevatten zelf de techniek; de schakelaar aan de muur moet dan altijd aan blijven staan. Zodra iemand de lamp met de wandschakelaar uitzet, is de lamp ook niet meer via de app te bedienen. Slimme schakelaars en dimmers vervangen de gewone schakelaar in de wand. Daarmee blijft de bediening aan de muur werken en kunnen gewone lampen gebruikt worden.
De nuldraad
Veel slimme schakelaars hebben een nuldraad nodig in de schakeldoos. In oudere woningen loopt naar de schakelaar vaak alleen de fasedraad en de schakeldraad. Er zijn modellen die zonder nul werken, maar die hebben een minimale belasting nodig en kunnen met zuinige ledlampen gaan flikkeren. Of er een nuldraad aanwezig is, valt alleen te zien door de schakelaar los te halen. Dat is werk voor iemand die weet wat hij doet.
Inbouwdiepte
Slimme modules zijn dieper dan een gewone schakelaar. In ondiepe inbouwdozen, zoals die in oudere woningen nogal eens voorkomen, past de module niet. Een diepere doos plaatsen betekent een klein beetje hak- en stucwerk. Bij een renovatie is het verstandig direct diepe dozen te laten plaatsen, ook als de slimme schakelaars pas later komen.
Led en dimmers
Een slimme dimmer moet passen bij de lampen die eraan hangen. Niet elke ledlamp is dimbaar, en lampen van verschillende merken op één dimmer reageren vaak ongelijk. Het minimale vermogen van de dimmer verdient aandacht: drie zuinige spots van vier watt halen dat soms niet.
Stijl en afwerking
Slim hoeft niet te betekenen dat er opvallende kunststof knoppen aan de muur komen. Veel schakelmateriaalfabrikanten leveren slimme varianten in dezelfde serie als hun gewone schakelaars, in mat zwart, wit, messing of rvs. Zo blijft de afwerking in huis gelijk en valt niet op welke schakelaar slim is.
Laten aanleggen
Wie slimme verlichting wil zonder gedoe, kan het beste een elektricien laten kijken naar de bestaande schakelingen. Die ziet direct of er een nuldraad is, of de dozen diep genoeg zijn en welke dimmer bij de lampen past. In de regio Utrecht verzorgt Vonkstra Elektra zowel gewone als slimme verlichting. Voor Veenendaal is meer informatie te vinden op vonkstraelektra.nl.
Kortom
Slimme verlichting in een bestaand huis werkt prima, zolang de schakeldozen, de bedrading en de lampen op elkaar zijn afgestemd. Even laten kijken voorkomt flikkerende lampen en schakelaars die niet passen.